(Thanhhoa.dcs.vn): Từ năm 2003 đến nay, thực hiện Chỉ thị số 08-CT/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy (khóa XV) về đẩy mạnh cuộc vận động “Toàn dân hỗ trợ, giúp đỡ hộ nghèo chưa có nhà ở, đang ở nhà tạm bợ, dột nát và ổn định đồng bào sinh sống trên sông”, toàn tỉnh đã vận động, cấp đất, hỗ trợ xây dựng được 812 nhà cho đồng bào nghèo sinh sống trên sông. Có 04 huyện là: Hà Trung, Thường Xuân, Triệu Sơn và Hoằng Hóa đã hoàn thành việc bố trí đất ở, hỗ trợ làm nhà cho đồng bào sinh sống trên sông. Các hộ lên bờ được cấp ủy, chính quyền quan tâm hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề, tạo việc làm và hỗ trợ sinh kế, đảm bảo tiếp cận các dịch vụ văn hóa, giáo dục, y tế thiết yếu; đời sống từng bước ổn định, tích cực tham gia đóng góp vào sự phát triển của địa phương.
Tuy nhiên, việc giải quyết tình trạng khó khăn về đất ở và hỗ trợ đồng bào nghèo sinh sống trên sông xây dựng nhà ở, ổn định đời sống vẫn chưa hoàn thành; còn nhiều hộ dân sinh sống trên sông (hầu hết là đồng bào công giáo), tiềm ẩn nguy cơ rủi ro cao về tính mạng và tài sản. Qua kết quả rà soát của các địa phương, trên địa bàn toàn tỉnh còn 371 hộ sinh sống trên sông, thuộc các địa phương: Thành phố Thanh Hóa 142 hộ, huyện Yên Định 84 hộ, huyện Thọ Xuân 81 hộ, huyện Thiệu Hóa 54 hộ, huyện Thạch Thành 05 hộ, huyện Vĩnh Lộc 04 hộ và huyện Cẩm Thủy 01 hộ. Trong đó, có 176 hộ đủ điều kiện đã được công nhận hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều năm 2022; có 144 hộ chưa đủ điều kiện công nhận hộ nghèo và 51 hộ tại huyện Yên Định đã được cấp đất nhưng chưa lên bờ.
Để tiếp nối kết quả thực hiện Chỉ thị số 08-CT/TU, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Công văn số 556-CV/TU ngày 08/3/2022 về việc vận động, hỗ trợ nhà ở cho đồng bào công giáo nghèo đang sinh sống trên sông trên địa bàn tỉnh; tổ chức Hội nghị triển khai công tác hỗ trợ xây dựng nhà ở cho đồng bào nghèo sinh sống trên sông, sau Hội nghị đã ban hành Thông báo số 129-TB/VPTU về kết luận của đồng chí Bí thư Tỉnh ủy trong việc triển khai công tác hỗ trợ xây dựng nhà ở cho đồng bào nghèo sinh sống trên sống tại các địa phương trong tỉnh. UBND tỉnh đã chỉ đạo các ngành chức năng, chính quyền địa phương xây dựng kế hoạch, rà soát, bố trí đất ở cho các hộ đồng bào sinh sống trên sông; hướng dẫn trình tự, thủ tục đầu tư, xây dựng, miễn giảm tiền sử dụng đất, giao đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở cho đồng bào nghèo sinh sống trên sông.
Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và các tầng lớp nhân dân, chỉ trong 3 tháng (từ tháng 3 đến tháng 6 năm 2022), toàn tỉnh đã cấp đất và hỗ trợ làm nhà cho 52 hộ; bố trí được quỹ đất, lập phương án đầu tư để tái định cư cho 149 hộ, gồm: Thọ Xuân 81 hộ, Yên Định 33 hộ, Thiệu Hóa 27 hộ, Vĩnh Lộc 03 hộ, Thạch Thành 04 hộ và Cẩm Thủy 01 hộ. Các địa phương đẩy mạnh xã hội hóa, huy động các nguồn kinh phí hợp pháp; vận động các giáo xứ, linh mục, giáo dân và nhân dân chung tay chăm lo hỗ trợ các chính sách an sinh xã hội đối với đồng bào nghèo sinh sống trên sông xây dựng nhà ở, chuyển đổi nghề, tạo việc làm và hỗ trợ sinh kế lâu dài. Đến nay, Ủy ban MTTQ các cấp đã quyên góp, tiếp nhận 18 tỷ đồng từ các doanh nghiệp và đã tổ chức chi hỗ trợ 2,6 tỷ đồng cho 52 hộ đã được cấp đất ở làm nhà. Tòa giám mục Thanh Hóa thông qua Ủy ban bác ái xã hội Cairitas Thanh Hóa hỗ trợ 50 triệu/01 nhà, thành phố Thanh Hóa có kế hoạch hỗ trợ 50 triệu/01 nhà từ nguồn ngân sách Thành phố.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác hỗ trợ xây dựng nhà ở cho đồng bào nghèo sinh sống trên sông vẫn còn nhiều khó khăn như: tại thành phố Thanh Hóa có số đồng bào sinh sống trên sông nhiều nhưng chưa bố trí được quỹ đất để quy hoạch khu tái định cư; có nhiều hộ sinh sống trên sông (144 hộ) không đủ chuẩn hộ nghèo năm 2022 dẫn đến khó khăn trong việc áp dụng chính sách; công tác vận động đồng bào sinh sống trên sông lên bờ, ổn định cuộc sống còn hạn chế do thói quen tập quán, sản xuất của các hộ dân....