(Thanhhoa.dcs.vn): Trong thời gian qua, cấp ủy, chính quyền trên địa bàn huyện Như Xuân đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện tái cơ cấu nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện, đạt được một số kết quả tích cực.
Nhằm đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, Ban Chấp hành Đảng bộ huyện đã ban hành Chương trình trọng tâm về tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững, đồng thời xây dựng Chương trình hành động thực hiện Quyết định số 622-QĐ/TU ngày 23/7/2021 của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh ban hành chương trình phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới, giai đoạn 2021-2025; chỉ đạo UBND huyện, các ngành, đoàn thể ban hành các chương trình, kế hoạch, đề án để thúc đẩy phát triển nông nghiệp, nông thôn, giảm nghèo và xây dựng NTM trên địa bàn huyện, từ đó tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và đạt được kết quả tích cực:
Từ năm 2020 đến nay, nông - lâm nghiệp được chỉ đạo phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa tập trung, quy mô lớn; giá trị sản xuất nông-lâm nghiệp năm 2023 ước đạt 1.093 tỷ đồng, tăng 171 tỷ đồng so với năm 2020, tốc độ tăng trưởng bình quân giai đoạn 2021 - 2023 đạt 5,83%. Diện tích cây trồng hằng năm đạt trên 11.500 ha; tổng sản lượng lương thực đạt bình quân đạt 27.000 tấn/năm. Giá trị sản phẩm trên 01 ha đất trồng trọt và nuôi trồng thủy sản ước đạt 66 triệu đồng/ha, tăng 11 triệu đồng so với năm 2020.
Từ đầu nhiệm kỳ đến nay huyện đã tích tụ 2.305 ha đất để sản xuất nông nghiệp quy mô lớn, tăng 1.536 ha so với năm 2020. Tích cực chuyển đổi cây trồng kém hiệu quả sang trồng các loại cây khác có giá trị kinh tế cao; quy hoạch, định hướng vùng sản xuất tập trung cây ăn quả, chè, gai xanh trên địa bàn; tổng diện tích cây ăn quả toàn huyện đến nay đạt 1.323,5 ha, trong đó có 05 vùng trồng cây ăn quả tập trung (quy mô liền vùng trên 10 ha); có 125 ha cây ăn quả sản xuất theo hướng Vietgap, 300 ha ứng dụng công nghệ tưới nhỏ giọt; xây dựng được 08 vùng sản xuất rau an toàn tập trung với tổng diện tích 13 ha, 06 công trình nhà màng, nhà lưới với tổng diện tích gần 20.000m. Đã kêu gọi được một số doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp đầu tư vào huyện; các doanh nghiệp cam kết đầu tư, hỗ trợ giống, phân bón, hướng dẫn kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm cho người dân, như: Công ty TNHH xuất nhập khẩu nông sản T9 đang hoàn thiện thủ tục xây dựng nhà máy chế biến xuất khẩu xoài keo tại xã Xuân Hòa, với diện tích hơn 03ha, tổng vốn đầu tư 3,2 tỷ đồng; Công ty chè Phương Đông đang hoàn thiện các thủ tục xin chấp thuận chủ trương đầu tư xây dựng nhà máy chè tại xã Cát Vân…
Chỉ đạo phát triển chăn nuôi theo hướng tập trung, liên kết với doanh nghiệp, đảm bảo an toàn sinh học; toàn huyện hiện có 212 trang trại chăn nuôi, trong đó có 35 trang trại chăn nuôi quy mô lớn theo hình thức nuôi gia công cho các tập đoàn, công ty... Một số mô hình đem lại hiệu quả kinh tế cao như: nuôi ong lấy mật, ốc nhồi, ếch, lươn, nuôi cá lồng...(mô hình nuôi ong lấy mật đã cho sản phẩm OCOP 3 sao Mật ong hoa rừng Đức Lương). Chỉ đạo phát triển trồng rừng gỗ lớn nhằm nâng cao giá trị rừng trồng, đến nay đạt 1.444,5ha. Tập trung chỉ đạo hỗ trợ phát triển sản xuất, tạo việc làm cho Nhân dân, từ đầu nhiệm kỳ đến nay đã giải quyết việc làm cho trên 4.000 lao động, trong đó có hơn 695 lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài; tỷ lệ lao động qua đào tạo năm 2023 ước đạt 59%; tỷ lệ hộ nghèo trung bình hằng năm giai đoạn 2021-2023 giảm 3,48%.
Chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM) có nhiều khởi sắc; nhiều cách làm sáng tạo, hiệu quả được triển khai thực hiện, thu hút đông đảo người dân tham gia. Các phong trào hiến đất mở đường, chỉnh trang cảnh quan đường làng ngõ xóm (hàng rào xanh, đường hoa, xây hố rác, lát cổng ngõ, di dời chuồng trại chăn nuôi hợp vệ sinh…) được triển khai rộng rãi, góp phần tạo nên diện mạo mới cho nông thôn miền núi. Từ năm 2020 đến nay đã huy động được hơn 641,7 tỷ đồng để xây dựng NTM, trong đó vốn ngân sách, lồng ghép các chương trình, dự án, tín dụng 338,7 tỷ đồng, vốn huy động trong Nhân dân hơn 302,7 tỷ đồng (chủ yếu là đóng góp ngày công, hiến đất, hoa màu, vật liệu….); giai đoạn 2021-2023 có 01 xã và 06 thôn đạt chuẩn NTM, 02 thôn đạt NTM kiểu mẫu; đến nay toàn huyện có 05 xã đạt chuẩn NTM; 54 thôn đạt chuẩn NTM; 03 thôn đạt NTM kiểu mẫu.
Tập trung chỉ đạo thực hiện Chương trình “mỗi xã một sản phẩm” OCOP, từ đầu nhiệm kỳ đến nay, huyện có 13 sản phẩm được chứng nhận đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao, lũy kế toàn huyện đến nay có 15 sản phẩm đã được chứng nhận (dẫn đầu các huyện miền núi); 01 sản phẩm gửi Hội đồng tỉnh chấm điểm, xếp hạng 4 sao; dự kiến cuối năm 2023 có thêm 05 sản phẩm đạt tiêu chuẩn OCOP 3 sao. Đẩy mạnh việc quảng bá sản phẩm thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại, tham gia các hội chợ, triển lãm, trưng bày, giới thiệu sản phẩm trong và ngoài tỉnh; quy mô sản xuất được mở rộng, từng bước áp dụng công nghệ mới vào sản xuất, chế biến và bảo quản sản phẩm; doanh thu bình quân tăng từ 10-15%/năm.
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện Chương trình trọng tâm về tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện Như Xuân còn một số tồn tại, hạn chế, khó khăn, vướng mắc, đó là: Huyện Như Xuân tuy đã thoát nghèo nhưng điều kiện chung về kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, hiệu quả thu hút đầu tư thấp, nhất là thu hút đầu tư vào các lĩnh vực nông nghiệp xanh, nông nghiệp sạch, tiểu thủ công nghiệp, ngành nghề giải quyết nhiều việc làm cho lao động nông thôn. Là huyện miền núi cao, dân cư phân bố không tập trung, chưa có doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nước sạch, do đó việc xây dựng, duy trì, quản lý, vận hành, duy tu, bảo dưỡng hệ thống cấp nước sạch tập trung tại các xã trên địa bàn huyện gặp nhiều khó khăn. Vì vậy việc thực hiện quy định về “Tỷ lệ hộ được sử dụng nước sạch theo quy chuẩn từ hệ thống cấp nước tập trung” theo Bộ tiêu chí NTM cấp xã, thôn giai đoạn 2022-2025 trên địa bàn huyện khó hoàn thành. Người đứng đầu và tập thể lãnh đạo một số cơ quan, đơn vị, địa phương thiếu quyết liệt, thiếu linh hoạt, nhạy bén, sáng tạo trong chỉ đạo, triển khai thực hiện các nhiệm vụ; tư tưởng của một bộ phận cán bộ, đảng viên và người dân chậm đổi mới, vì vậy kết quả thực hiện một số chỉ tiêu, nhiệm vụ chưa cao.
Qua công tác lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện Chương trình trọng tâm về tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới và giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện Như Xuân rút ra một số bài học kinh nghiệm như sau:
Thứ nhất, phải chỉ đạo thực hiện tốt công tác quy hoạch, nhất là quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch nông nghiệp gắn với xây dựng NTM, làm cơ sở cho việc triển khai thực hiện các chương trình, dự án, kế hoạch phát triển sản xuất.
Thứ hai, tăng cường công tác xúc tiến thương mại, kêu gọi, thu hút doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp; gắn phát triển sản phẩm nông nghiệp với chế biến và tiêu thụ sản phẩm, tạo thành chuỗi liên kết, nhằm nâng cao chất lượng, giá trị và ổn định đầu ra cho sản phẩm.
Thứ ba, vận dụng tối đa các chính sách hỗ trợ của Trung ương, của tỉnh trong sản xuất nông nghiệp; lồng ghép với các chính sách, chương trình xây dựng NTM và giảm nghèo bền vững.
Thư tư, tăng cường sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng; nâng cao trách nhiệm, chất lượng, hiệu quả tổ chức thực hiện của chính quyền; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động của MTTQ và các đoàn thể từ huyện đến cơ sở, tạo sự đồng thuận cao, quyết tâm, quyết liệt của cả hệ thống chính trị và Nhân dân trong triển khai thực hiện nhiệm vụ.