(Thanhhoa.dcs.vn): Thực hiện Đề án trang bị sách cho cơ sở xã, phường, thị trấn (phê duyệt tại các Thông báo số 220-TB/TW ngày 10/02/2009, Thông báo số 396-TB/TW ngày 23/11/2010 của Ban Bí thư Trung ương Đảng), Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các cấp, các ngành, địa phương tiếp nhận, quản lý, sử dụng và khai thác sách có hiệu quả.

Sau khi Ban Bí thư Trung ương Đảng ban hành Kết luận số 30-KL/TW ngày 08/02/2018 về tiếp tục thực hiện Đề án trang bị sách cho cơ sở xã, phường, thị trấn, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Kế hoạch số 93-KH/TU ngày 15/5/2018 về việc thực hiện Kết luận số 30-KL/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng để triển khai thực hiện trong toàn Đảng bộ tỉnh. Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy đã ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn các địa phương, đơn vị thực hiện tiếp nhận, quản lý, sử dụng và khai thác sách của Đề án theo đúng hướng dẫn của Ban Tuyên giáo Trung ương tại Công văn số 4434-CV/BTGTW ngày 29/5/2013 “Về việc hướng dẫn, quản lý sử dụng Tủ sách ở cơ sở” và Quyết định 1622-QĐ/BTGTW ngày 12/7/2013 "Về quy chế quản lý và sử dụng Tủ sách trang bị ở cơ sở xã, phường, thị trấn"; hằng năm, chỉ đạo tổ chức các hoạt động chào mừng Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam.

Công tác thông tin, tuyên truyền về Đề án được quan tâm thực hiện. Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã chỉ đạo các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội quán triệt, tuyên truyền sâu rộng về vị trí, vai trò, tầm quan trọng của Đề án trang bị sách cho cơ sở xã, phường, thị trấn đến cán bộ, đảng viên, các tầng lớp Nhân dân trên địa bàn; tổ chức đa dạng các hình thức tuyên truyền về Đề án, như: tuyên truyền cổ động trực quan; tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng, cơ quan báo chí, đài truyền thanh cơ sở, trang thông tin điện tử, mạng xã hội; lồng ghép qua các hội nghị báo cáo viên, tuyên truyền viên; các buổi sinh hoạt chi bộ, chi hội, đoàn thể; qua Công thông tin điên tử của tỉnh; các bản tin truyền hình; qua hệ thống truyền thanh; qua Internet, mạng xã hội…

Sở Văn hóa và Thể thao và Du lịch đã hướng dẫn các địa phương, đơn vị tuyên truyền về Đề án trang bị sách cho cơ sở xã, phường, thị trấn trên các trang thông tin điện tử, bản tin, ấn phẩm, qua bảng điện tử, cổ động trực quan bằng panô, áp phích…; phối hợp với Sở Tư pháp, Sở Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo các trường học trên địa bàn tỉnh luân phiên tổ chức Ngày hội đọc sách, tổ chức tuyên truyền bằng sân khấu hóa, các cuộc thi tìm hiểu để tuyên truyền về văn hóa đọc sách cũng như việc thực hiện Đề án trang bị sách cho cơ sở xã, phường, thị trấn.

Nội dung chủ đề, thể loại sách Đề án trang bị cho cơ sở xã, phường, thị trấn khá phong phú, đa dạng, bao gồm: sách về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; sách phục vụ công tác chuyên môn, phát triển sản xuất, kinh doanh, cung cấp những tri thức mới cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân ở cơ sở; ngoài ra còn có nhiều ấn phẩm cung cấp kiến thức về pháp luật, phục vụ giải quyết những vấn đề thường xảy ra ở cấp xã, thôn (nhất là trong lĩnh vực đất đai, hôn nhân gia đình, tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo; công tác dân tộc, tôn giáo…). Đây là những công cụ, phương tiện giúp cán bộ, đảng viên và Nhân dân ở cơ sở tiếp cận, tìm hiểu nguồn thông tin chính thống, đáp ứng kịp thời nhu cầu tự nghiên cứu, tham khảo, học tập; đồng thời, làm cơ sở giúp nhận diện, đấu tranh phản bác các thông tin, luận điệu sai trái, phản động của các thế lực thù địch, nhất là trong giai đoạn công nghệ thông tin, truyền thông, mạng xã hội phát triển mạnh như hiện nay.

Đa số các ấn phẩm sách của Đề án được trình bày với hình thức đẹp, văn phong giản dị, dễ hiểu, dễ tiếp thu, phù hợp với nhiều đối tượng. Nhiều sách được trình bày dưới dạng hỏi - đáp dễ hiểu, tạo điều kiện cho người đọc tra cứu, vận dụng vào thực tiễn. Ngoài các ấn phẩm in, người dùng có thể tìm kiếm trên danh mục tài liệu điện tử, tra cứu dựa trên các trường thông tin mô tả hoặc tra cứu toàn văn các tài liệu đã được số hóa, cập nhật trên dữ liệu thành phần của Tủ sách pháp luật điện tử quốc gia. Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy đã chia sẻ đường link https://thuviencoso.vn (địa chỉ cung cấp các sách phục vụ việc đọc và tra cứu trực tuyến của cán bộ, đảng viên và Nhân dân ở cơ sở) đến ban tuyên giáo các huyện, thị, thành ủy để triển khai xuống các xã, phường, thị trấn.

Công tác quản lý, nghiên cứu, học tập sách của Đề án được chú trọng. Từ năm 2009 đến nay, các xã, phường, thị trấn trong tỉnh đã tiếp nhận 60 đợt cấp phát sách theo Đề án trang bị sách cho cơ sở xã, phường, thị trấn, với tổng số gần 400 đầu sách (bao gồm cả đĩa CD-ROM và CD Audio). Các xã, phường, thị trấn đã xây dựng Quy chế quản lý, khai thác, sử dụng tủ sách; bố trí tủ sách, phòng đọc, thiết lập sổ quản lý sách và phân công cán bộ phụ trách quản lý, khai thác và sử dụng để phát huy hiệu quả sách của Đề án. Một số địa phương đã luân chuyển sách xuống các thôn, bản, tổ dân phố và phân bổ về các thư viện, phòng đọc tại cộng đồng dân cư. Đến nay, toàn tỉnh đã có 275 thư viện cấp xã và 4.163 phòng đọc tại thôn, bản, tổ dân phố; 567 bưu điện văn hóa cấp xã, 674 thư viện các trường phổ thông, các phòng đọc, tủ sách pháp luật tại trụ sở xã và phòng đọc tại trung tâm văn hóa xã, nhà văn hóa thôn, bản, tổ dân phố, tạo thuận lợi cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân tìm đọc, nghiên cứu, đáp ứng nhu cầu khai thác thông tin, tra cứu dữ liệu, trau dồi kiến thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân.

Hằng năm, Thư viện tỉnh thực hiện luân chuyển sách tại cấp cơ sở, các phòng đọc, tủ sách pháp luật tại các xã, phường, thị trấn trong tỉnh và phòng đọc tại nhà văn hóa thôn, tổ dân phố, tạo điều kiện cho các xuất bản phẩm được đến tay độc giả nhiều hơn. Một số địa phương đã phát động cán bộ, đảng viên xây dựng và thực hiện các mô hình đọc sách, tiêu biểu như: "Đọc báo đầu tuần", "Thư viện xanh", "Thư viện góc lớp học"… Ngoài các ấn phẩm sách in, tỉnh đã triển khai Tủ sách pháp luật điện tử quốc gia (https://thuviencoso.vn), giúp người đọc có thể tìm kiếm trên danh mục tài liệu điện tử, tra cứu trên các trường thông tin mô tả hoặc tra cứu toàn văn các tài liệu đã được số hóa.

Sách và các ấn phẩm của Đề án đã tạo thuận lợi cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân trong việc tiếp cận, khai thác, sử dụng tài nguyên tri thức phục vụ công việc và cuộc sống. Đối tượng thường xuyên nghiên cứu, tra cứu, học tập sách của Đề án là cán bộ, đảng viên, những người về hưu và các cá nhân sản xuất, kinh doanh nhằm nâng cao trình độ nhận thức cho bản thân để phục vụ tốt hơn trong công việc. Cán bộ, đảng viên công tác trên lĩnh vực nào thì đọc, nghiên cứu, tham khảo sách một cách chuyên sâu về lĩnh vực đó, còn các lĩnh vực khác thì đọc, nghiên cứu để nâng cao trình độ của bản thân. Nhân dân chủ yếu đọc các sách hỏi - đáp, những vấn đề liên quan đến pháp luật như: Bồi thường thiệt hại, hỗ trợ tái định cư, hoạt động thu, nộp thuế, địa chính, đất đai, pháp luật, những mẩu chuyện về Bác Hồ…

Việc triển khai quản lý, sử dụng tốt nguồn sách đã góp phần tích cực vào việc thực hiện chủ trương đưa thông tin về cơ sở và hướng về cơ sở của các cấp, các ngành; góp phần định hướng thông tin cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân, đẩy lùi các tệ nạn xã hội, đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái của các thế lực thù địch chống phá Đảng, Nhà nước chia rẽ khối đại đoàn kết các dân tộc.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, việc triển khai thực hiện Đề án trang bị sách cho cơ sở xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh còn một số tồn tại, hạn chế, đó là: Việc quản lý, sử dụng sách tại một số xã, phường, thị trấn còn lúng túng, thiếu khoa học, bố trí tủ sách chưa hợp lý, khi tiếp nhận sách còn chậm đưa vào danh mục và trưng bày cho cán bộ và Nhân dân sử dụng; cơ sở vật chất phục vụ nhu cầu người đọc còn hạn chế, hầu hết các xã, phường, thị trấn chưa có phòng đọc riêng nên việc khai thác, sử dụng sách còn bất cập. Công tác tuyên truyền, giới thiệu về các ấn phẩm sách của Đề án tại một số địa phương, đơn vị chưa được quan tâm đúng mức; một số đơn vị cấp xã chưa cung cấp, phân bổ kịp thời sách đến các chi bộ, thôn, bản, khu phố; việc bố trí luân chuyển sách chưa khoa học. Số lượng đầu sách và nội dung, hình thức sách của Đề án chưa đa dạng, phong phú, có đầu sách chưa phù hợp với đối tượng cán bộ và Nhân dân ở cơ sở, còn thiếu các đề tài về ứng dụng khoa học - kỹ thuật trong sản xuất, kiến thức về văn hóa, phong tục, tập quán các vùng miền và các đề tài sách cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế nêu trên chủ yếu là do: Một số cấp ủy, chính quyền chưa nhận thức đầy đủ về ý nghĩa, tầm quan trọng của Đề án trang bị sách cho cơ sở xã, phường, thị trấn; cán bộ quản lý sách ở cơ sở chủ yếu là kiêm nhiệm, chưa được đào tạo về chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực còn hạn chế; cán bộ, đảng viên và Nhân dân ở cơ sở nhìn chung vẫn chưa hình thành thói quen đọc sách, tìm hiểu thông tin từ sách, báo, tài liệu; bên cạnh đó, sự phát triển của công nghệ thông tin, nhất là Internet, mạng xã hội khiến người dân chủ yếu khai thác thông tin trên không gian mạng, ít quan tâm đến sách và các ấn phẩm in.

Qua 15 năm triển khai thực hiện Đề án trên địa bàn tỉnh, rút ra một số bài học kinh nghiệm đó là:

Một là, cấp ủy, chính quyền các cấp phải quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo nghiêm túc trong việc tiếp nhận, quản lý, sử dụng sách của Đề án; phân công trách nhiệm rõ ràng, cụ thể cho từng tổ chức, cá nhân trong triển khai thực hiện, gắn với tăng cường đôn đốc, kiểm tra, giám sát, bảo đảm hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao.

Hai là, làm tốt công tác thông tin, tuyên truyền để cán bộ, đảng viên và Nhân dân hiểu rõ về ý nghĩa, vai trò, tầm quan trọng của Đề án trang bị sách cho cơ sở xã, phường, thị trấn. Đổi mới phương pháp, cách làm, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người dân ở cơ sở trong việc tiếp cận, khai thác, sử dụng sách của Đề án.

Ba là, thường xuyên tập huấn, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ quản lý sách của Đề án tại xã, phường, thị trấn, làm tốt công tác quản lý sách và hướng dẫn cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân đọc, tra cứu tìm hiểu kiến thức, thông tin trong các sách, ấn phẩm của Đề án.

Để tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả Đề án trang bị sách cho cơ sở xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới, Ban Thường vụ Tỉnh ủy xác định phương hướng: Tiếp tục quán triệt và tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả Kết luận số 30-KL/TW ngày 08/02/2018, Chỉ thị số 44-CT/TW ngày 16/4/2020 của Ban Bí thư Trung ương Đảng và Kế hoạch số 93-KH/TU ngày 15/5/2018 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về việc thực hiện Kết luận số 30-KL/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng về tiếp tục thực hiện Đề án trang bị sách cho cơ sở xã, phường, thị trấn; gắn với thực hiện có hiệu quả các chủ trương, nghị quyết, kết luận của Trung ương, của Tỉnh về phát triển văn hóa đọc, xây dựng phong trào đọc sách trong cơ quan, đơn vị, trường học và toàn xã hội. Tăng cường kiểm tra, đôn đốc, bám sát cơ sở để đánh giá đúng tình hình quản lý, sử dụng sách của Đề án; kịp thời phát hiện những mô hình hay, cách làm hiệu quả trong triển khai thực hiện Đề án để nhân rộng trong toàn tỉnh. Tăng cường công tác tập huấn, bồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ quản lý, khai thác và sử dụng sách cho đội ngũ cán bộ, công chức trực tiếp quản lý sách ở cơ sở.

Trong đó, tập trung thực hiện một số nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu như sau:

Thứ nhất, tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền đối với việc thực hiện Đề án trang bị sách cho cơ sở xã, phường, thị trấn. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và các tầng lớp Nhân dân về phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng dân cư. Nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác, sử dụng sách của Đề án gắn với thực hiện các nhiệm vụ chính trị ở từng địa phương, cơ quan, đơn vị. Quan tâm bố trí nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất phục vụ nhu cầu đọc sách của cán bộ, đảng viên và Nhân dân ở cơ sở. Xây dựng và thực hiện tốt các nội quy, quy chế quản lý, khai thác, sử dụng sách; phân công trách nhiệm rõ ràng, cụ thể cho từng tập thể, cá nhân trong quản lý, khai thác và sử dụng sách. Quan tâm tạo điều kiện cho cán bộ phụ trách công tác quản lý sách tham gia các lớp tập huấn, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ.

Thứ hai, tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền về văn hóa đọc trong cộng đồng, tuyên tuyền, giới thiệu danh mục sách thuộc Đề án để cán bộ, đảng viên và Nhân dân biết, chủ động tìm đến các loại sách phù hợp với nhu cầu nghiên cứu. Thực hiện tốt việc luân chuyển sách của Đề án đến tủ sách các thôn, bản, tổ dân phố để Nhân dân có điều kiện thuận lợi tiếp cận nguồn thông tin từ sách, tìm hiểu học tập và áp dụng vào sản xuất, đời sống. Nghiên cứu xây dựng và triển khai các mô hình hợp nhất nguồn sách được trang bị từ Đề án vào thiết chế thư viện, trung tâm văn hóa cấp xã, gắn với chương trình xây dựng nông thôn mới, phù hợp với đối tượng tiếp nhận, khai thác, sử dụng sách của Đề án.

Thứ ba, quan tâm bố trí nguồn lực đầu tư xây dựng, nâng cấp các thiết chế văn hóa ở cơ sở (thư viện, trung tâm văn hóa cấp xã, nhà văn hóa thôn, bản, tổ dân phố...) phục vụ nhu cầu đọc sách của người dân. Hằng năm bố trí kinh phí đầu tư bổ sung các đầu sách, ấn phẩm phục vụ nhu cầu học tập, nghiên cứu, tìm hiểu của cán bộ, đảng viên và Nhân dân.

Thứ tư, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá đúng tình hình quản lý, sử dụng sách của Đề án; tổ chức sơ kết, đánh giá, rút kinh nghiệm trong công tác chỉ đạo, tổ chức thực hiện Đề án; kịp thời phát hiện những mô hình tốt để phổ biến rộng rãi; động viên, khen thưởng kịp thời các đơn vị, cá nhân có thành tích xuất sắc trong việc thực hiện Đề án.