(Thanhhoa.dcs.vn): Sở Lao động - Thương binh và Xã hội vừa ban hành Văn bản số 3188/SLĐTBXH-LĐVL ngày 24/7/2023 đề nghị UBND các huyện, thị xã, thành phố tăng cường công tác quản lý, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc thực hiện công tác ATVSLĐ ở địa phương đối với người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động và người dân trong lao động sản xuất.
Theo đó, trong thời gian vừa qua đã xảy ra các vụ tai nạn lao động, tai nạn nghiêm trọng đối với người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động và người dân trong lao động sản xuất ở các địa phương, tai nạn xảy ra do nhiều yếu tố, trong đó có các yếu tố nguy hiểm như: truyền động, chuyển động (dây cu roa, băng tải, phương tiện giao thông…), nguồn điện, nguồn nhiệt, vật rơi, đổ sập, vật văng bắn, nổ vật lý của các thiết bị chịu áp lực (bình chứa khí nén, nồi hơi, hệ thống lạnh, các bình chứa khí, gas …); ngoài ra còn có các yếu tố có hại như hóa chất độc…
Các tai nạn thường xảy ra như sau: (1) Tai nạn do truyền động, chuyển động gây ra cuốn, kẹp tay, chân, thân thể; (2) Tai nạn về điện là do người lao động tiếp xúc với dây dẫn điện bị trầy xước không được phát hiện kịp thời bị điện giật, điện rò ra vỏ máy người lao động tiếp xúc gây tai nạn; người dân dùng dây dẫn điện để bẫy chuột, chống trộm làm người khác tiếp xúc bị điện giật; mồi nước cho máy bơm nước bị điện giật do điện rò ra vỏ máy ở các trạm bơm; vận chuyển các thiết bị chạm vào phần dẫn điện của dây dẫn do cọ sát gây điện giật; bị phóng điện do vi phạm khoảng cách an toàn dưới đường dây dẫn điện cao áp. (3) Tai nạn do vật rơi, đổ sập, trơn trượt, ngã từ trên cao ở các công trình xây dựng, lắp đặt, khai thác đá…; vật văng bắn do nổ mìn khai thác đá, gia công cơ khí phay, bào, hàn cắt kim loại; nổ vật lý do các thiết bị áp lực không đảm bảo an toàn, làm việc vượt quá áp suất cho phép, các bình chứa gas, ô xy không để đúng nơi quy định tránh nắng nóng và gông chắc chắn (hệ thống lạnh dùng cho bảo quản thực phẩm, hải sản; bình chứa LPG, ô xy dùng cho hàn cắt, bình chứa khí nén sử dụng trong các cơ sở sửa chữa cơ khí, ga ra ô tô, các cơ sở rửa xe ô tô, xe máy…). (4) Hóa chất trong sử dụng thuốc bảo vệ thực vật; khí độc phát sinh ở hố gas, bể chứa chất thải, đào giếng, hố sâu có hang cát-tơ… lâu ngày yếm khí gây nên độc hại. Ở những nơi có thể phát sinh hơi khí độc, trước khi làm việc phải có các biện pháp đảm bảo an toàn như: bật nắp ra để một thời gian cho khí độc bay đi hoặc thông gió sau đó mới vào làm việc; căn cứ mức độ độc hại lựa chọn sử dụng các phương tiện bảo vệ cá nhân phù hợp để phòng chống độc như: khẩu trang hoạt tính hoặc mặt nạ phòng độc; các phương tiện bảo vệ cá nhân phải đảm bảo hợp quy.
Nguyên nhân để xảy ra tai nạn có cả nguyên nhân khách quan và nguyên nhân chủ quan, song phần lớn do người lao động, người dân thiếu hiểu biết, không được hướng dẫn, huấn luyện về an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ), thiết bị không đảm bảo an toàn.
Để phòng ngừa và giảm thiểu tai nạn lao động cho người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động và tai nạn đối với người dân trong lao động sản xuất ở địa phương quản lý. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội (Cơ quan Thường trực Hội đồng An toàn, vệ sinh lao động tỉnh) đề nghị UBND các huyện, thị xã, thành phố triển khai thực hiện những nội dung sau:
1. Chỉ đạo Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì, phối hợp với các phòng, ban chức năng và UBND cấp xã tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các quy định của pháp luật về ATVSLĐ đối với các cơ sở sản xuất, làng nghề, HTX sản xuất, các hộ kinh doanh cá thể và người lao động tự do có sử dụng các thiết bị, máy móc và làm các công việc có liên quan đến các yếu tố nêu trên.
Trong dạy nghề cho lao động nông thôn, cần lồng ghép hướng dẫn, huấn luyện công tác an toàn, vệ sinh lao động cho học viên.
2. Chỉ đạo các xã, phường, thị trấn rà soát các làng nghề, hợp tác xã sản xuất, hộ kinh doanh cá thể và người dân có sử dụng điện cho sản xuất phải thường xuyên kiểm tra an toàn điện đối với dây dẫn điện, các thiết bị điện phải được kiểm tra thường xuyên, phải được nối đất, nối không để đảm bảo an toàn cho người sử dụng; quán triệt, nghiêm cấm người dân không được sử dụng dây dẫn có điện không đúng mục đích như: đánh bắt cá, chống trộm…; đảm bảo khoảng cách an toàn đối với đường dây dẫn điện.
Với các bình chịu áp lực có áp suất làm việc định mức cao hơn 0,7 bar (không kể áp suất thủy tĩnh) theo phân loại tại Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN 8366:2010; Nồi hơi các loại (bao gồm cả bộ quá nhiệt và bộ hâm nước) có áp suất làm việc định mức của hơi trên 0,7 bar; Nồi đun nước nóng có nhiệt độ môi chất trên 115°c; các loại chai dùng để chứa, chuyên chở khí nén, khí hóa lỏng, khí thiên nhiên nén, khí dầu mỏ hóa lỏng, khí hòa tan có áp suất làm việc cao hơn 0,7 bar… theo quy định tại Thông tư số 36/2019/TT-BLĐTBXH ngày 30/12/2019 của Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành danh mục các loại máy, thiết bị, vật tư, chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động (Thông tư số 36/2019/TT-BLĐTBXH), đang sử dụng trong các làng nghề, cơ sở sản xuất cơ khí, ga ra ô tô, rửa ô tô, xe máy, dùng trong hàn, cắt… để được kiểm định kỹ thuật an toàn đảm bảo trước khi đưa vào sử dụng và yêu cầu chủ sử dụng phải xây dựng quy trình vận hành, quy trình xử lý sự cố để người vận hành thực hiện.
Đối với các công trình xây dựng dân dụng, sửa chữa của người dân trên địa bàn phải yêu cầu chủ đầu tư quán triệt nhà thầu, tốp thợ và người lao động thực hiện nghiêm túc các quy định về công tác ATVSLĐ, yêu cầu người lao động phải sử dụng các phương tiện bảo vệ cá nhân bảo đảm an toàn, đúng chủng loại với từng hạng mục công việc (quần áo, mũ, giầy dép, kính chống bụi, dây an toàn khi làm việc trên cao từ 2m trở lên ở nơi cheo leo nguy hiểm...).
Thường xuyên thông tin, tuyên truyền trên hệ thống loa phát thanh của xã, phường, thị trấn về công tác ATVSLĐ, các biện pháp phòng ngừa đối với từng loại công việc liên quan đến các yếu tố nguy hiểm, có hại ảnh hưởng đến an toàn, sức khỏe của người lao động, người dân.
3. Hằng năm, bố trí kinh phí thực hiện Chương trình An toàn, vệ sinh lao động theo tinh thần Nghị quyết số 210/2021/NQ-HĐND ngày 10/12/2021 của HĐND tỉnh về việc ban hành Chương trình an toàn, vệ sinh lao động tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2021-2025; Kế hoạch số 20/KH-UBND ngày 27/01/2022 của UBND tỉnh triển khai, thực hiện Chương trình An toàn, vệ sinh lao động tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2021-2025; Chỉ thị số 07/CT-UBND ngày 28/4/2021 của Chủ tịch UBND về tăng cường thực hiện công tác đảm bảo an toàn, vệ sinh lao động trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa. Quan tâm tổ chức tập huấn, huấn luyện về ATVSLĐ cho đối tượng là người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động ở các xã, phường, thị trấn làm các công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động theo quy định tại Thông tư số 06/2020/TT-BLĐTBXH ngày 20/8/2020 của Bộ trưởng Bộ Lao động -Thương binh và Xã hội ban hành danh mục công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động (Thông tư số 06/2018/TT-BLĐTBXH).
4. Tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, giám sát các cơ sở tư nhân, làng nghề, hợp tác xã, hộ kinh doanh cá thể và người dân có sử dụng điện; sử dụng các loại máy, thiết bị, vật tư, chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động theo quy định tại Thông tư số 36/2019/TT-BLĐTBXH (thiết bị áp lực, thiết bị nâng hạ…); các công trình xây lắp của người dân; các cơ sở khai thác đá… tuân thủ các quy định về an toàn, vệ sinh lao động.
5. Chỉ đạo các xã, phường, thị trấn báo cáo kịp thời các vụ tai nạn lao động nghiêm trọng đối với người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động xảy ra trên địa bàn và phối hợp với cơ quan chức năng của Đoàn điều tra tai nạn lao động cấp tỉnh (Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Liên đoàn Lao động tỉnh, Sở Y tế) điều tra công khai các vụ tai nạn lao động nghiêm trọng làm bị thương nặng từ 02 người trở lên hoặc chết người để xác định rõ nguyên nhân và có biện pháp phòng ngừa chống tái diễn theo quy định tại khoản 2 Điều 24 Nghị đinh số 39/2016/NĐ-CP ngày 15/5/2016 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động.
6. Định kỳ 6 tháng, hằng năm UBND cấp xã thống kê, báo cáo UBND cấp huyện tình hình tai nạn lao động, sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động nghiêm trọng liên quan đến người lao động làm việc không theo hợp đồng lao động xảy ra trên địa bàn theo quy định tại khoản 2 Điều 36 Luật An toàn, vệ sinh lao động, theo mẫu quy định tại Phụ lục XVI ban hành kèm theo Nghị định số 39/2016/NĐ-CP trước ngày 05 tháng 7 đối với báo cáo 6 tháng đầu năm và trước ngày 05 tháng 01 năm sau đối với báo cáo năm.
UBND cấp huyện tổng hợp, báo cáo về Sở Lao động - Thương binh và xã hội theo mẫu quy định tại Phụ lục XVI ban hành kèm theo Nghị định số 39/2016/NĐ-CP trước ngày 10 tháng 7 đối với báo cáo 6 tháng đầu năm và trước ngày 10 tháng 01 năm sau đối với báo cáo năm; đồng thời theo dõi, tổng hợp, báo cáo số lao động làm việc không theo hợp đồng lao động; số lao động làm việc không theo hợp đồng lao động làm công việc có yêu cầu nghiêm ngặt về ATVSLĐ (tổng số lao động, số lao động đã được tập huấn, huấn luyện ATVSLĐ) theo danh mục ban hành kèm theo Thông tư số 06/2020/TT-BLĐTBXH.