(Thanhhoa.dcs.vn): Cổng Thông tin điện tử Tỉnh ủy Thanh Hóa xin giới thiệu bài viết với tiêu đề “Phát huy vai trò của đội ngũ trí thức, góp phần xây dựng Thanh Hóa trở thành một cực tăng trưởng mới ở phía Bắc của Tổ quốc” của đồng chí Đỗ Trọng Hưng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh.

Trong suốt tiến trình phát triển của lịch sử nhân loại, tri thức luôn là nền tảng tiến bộ xã hội; đội ngũ trí thức là lực lượng nòng cốt sáng tạo và truyền bá tri thức, đồng thời là nguồn lực đặc biệt quan trọng, tạo nên sức mạnh của mỗi quốc gia trong chiến lược phát triển. Từ xa xưa, ông cha ta đã đúc kết “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”, trí thức là vốn liếng quý báu của dân tộc cho nên rất xem trọng trí thức, đề cao lớp người có học vấn, đức cao đạo trọng.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh – Người anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới, Người thầy vĩ đại của cách mạng Việt Nam, lãnh tụ kính yêu của dân tộc ta rất quan tâm đến đội ngũ trí thức; Người đề cao vai trò, trân trọng và động viên đội ngũ này đóng góp vào sự nghiệp cách mạng của dân tộc. Người nhiều lần khẳng định: “kiến thiết cần có nhân tài”; rằng, cách mạng cần có lực lượng của trí thức (chúng ta quen gọi là lao động trí óc); “Những người trí thức tham gia cách mạng, tham gia kháng chiến rất quý báu cho Đảng. Không có những người đó thì công việc cách mạng khó khăn thêm nhiều”[1]. “Đảng, Chính phủ và Nhân dân ta rất yêu quý trí thức. Yêu quý những trí thức gắn liền lý luận với thực hành, những trí thức thật lòng, thật dạ phụng sự Nhân dân, phụng sự kháng chiến. Yêu quý những trí thức đoàn kết thành một khối với Nhân dân, những trí thức của Nhân dân”[2]. Niềm tin lớn lao của Chủ tịch Hồ Chí Minh giành cho đội ngũ trí thức chính là chất keo gắn kết để đội ngũ này tự nguyện cống hiến tài năng, sức lực vào sự nghiệp cách mạng vẻ vang của dân tộc. Với nhãn quan sáng suốt, Người đã quy tụ được nhiều nhân sĩ, trí thức của chế độ cũ, những nhà khoa học ở nước ngoài về phục vụ công cuộc kháng chiến, kiến quốc. Nhờ vậy, Đảng ta đã lãnh đạo toàn dân tộc giành được thắng lợi to lớn trong cuộc cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân và xây dựng một chế độ xã hội mới tốt đẹp hơn. Ngày nay, trong công cuộc đổi mới, đội ngũ trí thức nước ta ngày càng phát triển nhanh về số lượng, nâng cao về chất lượng, đã phát huy vai trò trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội và khẳng định vị trí của mình trong lịch sử dân tộc.

Thanh Hóa quê hương thân yêu của chúng ta là vùng đất giảu truyền thống lịch sử, văn hóa và cách mạng, nơi “khí tinh hoa tụ họp”, vùng đất nổi tiếng “Địa linh, nhân kiệt”, nơi sản sinh ra nhiều anh hùng tài cao chí lớn, nhiều chí sĩ, văn nhân nổi tiếng, đó là: Lê Hoàn, Lê Lợi, Lê Thánh Tông, Khương Công Phụ, Lê Văn Hưu, Lương Đắc Bằng, Đào Duy Từ... Trong những năm qua, với sự chung sức, đồng lòng quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, hiệu quả của cả hệ thống chính trị, Đảng bộ, chính quyền, Nhân dân các dân tộc tỉnh ta đã phát huy cao độ nội lực, khơi dậy mạnh mẽ tiềm năng, lợi thế, tranh thủ thu hút đầu tư từ bên ngoài, đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa quê hương, đất nước. Đặc biệt, hai năm đầu nhiệm kỳ 2020-2025, mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, nhất là những ảnh hưởng rất nghiêm trọng của đại dịch COVID-19; song, chúng ta đã đoàn kết, chủ động, linh hoạt, sáng tạo, thực hiện thành công “mục tiêu kép” vừa tập trung phòng, chống dịch Covid-19, chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ Nhân dân, vừa chăm lo phát triển kinh tế - xã hội. Dịch Covid-19 được kiểm soát hiệu quả, kinh tế của tỉnh tăng trưởng khá cao; chất lượng tăng trưởng được nâng lên, từng bước khẳng định là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của khu vực Bắc Trung bộ, Nam đồng bằng Bắc bộ và cả nước. Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm (GRDP) năm 2021 đạt 8,85%; năm 2022 đạt 12,51%, thuộc nhóm các tỉnh, thành phố có tốc độ tăng trưởng cao nhất cả nước. Thu ngân sách Nhà nước luôn vượt dự toán; bình quân hằng năm tăng 18,1%; năm 2020 đạt gần 30.000 tỷ đồng, gấp 2,3 lần năm 2015; năm 2021 đạt 39.630 tỷ đồng, năm 2022 đạt trên 51 nghìn tỷ đồng. Nhiều chỉ tiêu kinh tế tăng cao so với cùng kỳ, đặc biệt là giá trị sản xuất công nghiệp, giá trị xuất khẩu, phát triển du lịch,… Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội được quan tâm đầu tư theo hướng đồng bộ, hiện đại.

Các hoạt động văn hóa, giáo dục, y tế được tổ chức linh hoạt, thích ứng an toàn với tình hình dịch bệnh, chất lượng, hiệu quả được nâng lên; an sinh xã hội được chăm lo, đời sống Nhân dân ổn định. Quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội được bảo đảm. Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị được tăng cường; phương thức lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền các cấp có nhiều đổi mới. Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã tập trung cao cho công tác hoàn thiện thể chế; sớm hoàn thành việc xây dựng Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX, Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 58-NQ/TW của Bộ Chính trị, 08 chương trình trọng tâm, 03 kế hoạch hành động thực hiện khâu đột phá theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX; rà soát, sửa đổi, ban hành mới 09 cơ chế, chính sách để thực hiện Nghị quyết số 58-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX. Đặc biệt, Tỉnh đã chủ động phối hợp chặt chẽ với Bộ Kế hoạch và Đầu tư và các bộ, ngành Trung ương xây dựng, báo cáo Chính phủ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình Quốc hội ban hành Nghị quyết số 37/2021/QH15 ngày 13/11/2021 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển tỉnh Thanh Hóa.

Những kết quả mà tỉnh ta đạt được nêu trên là rất quan trọng, là tiền đề để Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân trong tỉnh thực hiện thành công các mục tiêu mà Nghị quyết số 58-NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX đã xác định. Đóng góp vào những thành tích chung đó, có vai trò rất quan trọng, những đóng góp rất lớn của đội ngũ trí thức, của các hội thành viên thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Thanh Hóa.

Là lực lượng đông đảo trong xã hội, với trên 236 nghìn người, hoạt động trong hầu hết các ngành, lĩnh vực, các thành phần kinh tế của tỉnh, đội ngũ trí thức tỉnh ta đang ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong đời sống xã hội của tỉnh. Trong những năm gần đây, được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo và tạo điều kiện của các cấp ủy đảng, chính quyền; nhiều chủ trương, cơ chế, chính sách trọng dụng, đãi ngộ, tôn vinh, động viên, khen thưởng trí thức được ban hành và triển khai thực hiện kịp thời; đội ngũ trí thức đã phát huy tinh thần khởi nghiệp sáng tạo, tích cực truyền bá tri thức, nâng cao trình độ dân trí, đào tạo nguồn nhân lực và bồi dưỡng nhân tài; nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ vào sản xuất và đời sống, góp phần tăng năng suất lao động, nâng cao thu nhập cho người dân, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng – an ninh, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị của tỉnh.

Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh và các hội thành viên tiếp tục có những bước tiến mới trong đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; đa dạng các hình thức thu hút, tập hợp trí thức tham gia hoạt động khoa học - công nghệ; đồng thời, đã bám sát thực tiễn cuộc sống, đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao tiến bộ khoa học - công nghệ; đẩy mạnh các hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội đối với các chương trình, đề án quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, phát triển ngành, lĩnh vực. Chủ động phối hợp với các ban, ngành chức năng tham mưu cho Ban Thường vụ Tỉnh ủy, UBND tỉnh ban hành Quy chế tiếp xúc, gặp gỡ, tham vấn và đối thoại trực tiếp giữa Lãnh đạo tỉnh với đội ngũ trí thức; Quy chế tôn vinh trí thức Khoa học công nghệ tiêu biểu tỉnh Thanh Hóa... và đã phối hợp tổ chức thành công Hội nghị tiếp xúc, gặp gỡ, tham vấn và đối thoại giữa Lãnh đạo tỉnh với đội ngũ trí thức năm 2022 vào ngày 28/10/2022 vừa qua. Những hoạt động thiết thực của Liên hiệp hội tiếp tục khẳng định vai trò của một tổ chức chính trị - xã hội trong việc tập hợp, đoàn kết rộng rãi đội ngũ trí thức, trực tiếp góp phần vào sự phát triển của tỉnh nhà.

Trong bối cảnh thế giới đang ngày càng biến đổi và đứng trước nhiều thách thức, đặc biệt là sự phát triển của công nghệ thông tin, internet, Cuộc cách mạng chuyển đổi công nghệ số và trí tuệ nhân tạo, đòi hỏi đội ngũ trí thức phải tiếp tục phát huy vai trò lực lượng tiên phong, nòng cốt trong công cuộc đổi mới, xây dựng và phát triển đất nước. Đại hội XIII của Đảng đặc biệt quan tâm đến xây dựng đội ngũ trí thức và thu hút nhân tài, Nghị quyết Đại hội chỉ rõ: “Xây dựng đội ngũ trí thức ngày càng lớn mạnh, có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới. Có cơ chế phát huy dân chủ, tự do sáng tạo và đề cao đạo đức, trách nhiệm trong nghiên cứu khoa học. Ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng, môi trường làm việc, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo của trí thức. Trọng dụng, đãi ngộ thỏa đáng đối với nhân tài, các nhà khoa học và công nghệ Việt Nam có trình độ chuyên môn cao ở trong nước và nước ngoài, nhất là các nhà khoa học đầu ngành, nhà khoa học có khả năng chủ trì các nhiệm vụ khoa học và công nghệ đặc biệt quan trọng. Thật sự tôn trọng, tạo điều kiện nâng cao hiệu quả hoạt động tư vấn, phản biện của chuyên gia, đội ngũ trí thức”[3].

Cùng với những yêu cầu ngày càng cao đặt ra đối với đội ngũ trí thức cả nước, đội ngũ trí thức tỉnh ta cũng đang đứng trước nhiều thời cơ, vận hội, đan xen khó khăn, thách thức để góp phần cùng với cả tỉnh thực hiện thành công khát vọng thịnh vượng “phấn đấu đến năm 2025, Thanh Hóa trong nhóm các tỉnh dẫn đầu cả nước, trở thành một cực tăng trưởng ở phía Bắc của Tổ quốc và đến năm 2030 trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại, người dân có mức sống cao hơn bình quân cả nước”[4] và mục tiêu “Xây dựng đội ngũ trí thức ngày càng lớn mạnh; phát huy vai trò của đội ngũ trí thức trong nghiên cứu khoa học, tham gia tư vấn, phản biện, giám định xã hội, đóng góp trí tuệ, công sức vào sự phát triển của tỉnh”[5]

Để thực hiện thành công mục tiêu lớn lao đó, với vai trò và trách nhiệm của mình; trong thời gian tới, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật, các hội thành viên và đội ngũ trí thức tỉnh nhà cần hướng hoạt động của mình vào một số nội dung trọng tâm sau:

Thứ nhất, đẩy mạnh công tác giáo dục chính trị, tư tưởng giúp đội ngũ trí thức nhận thức sâu sắc trách nhiệm của mình đối với sự phát triển của quê hương, đất nước, phát huy tính sáng tạo, tinh thần hợp tác trong hoạt động khoa học và công nghệ; quan tâm tới việc bồi dưỡng chuyên môn, đạo đức nghề nghiệp của người trí thức, đặc biệt là trí thức trẻ. Trong đó, Liên hiệp Hội cần làm tốt vai trò điều hòa, phối hợp giữa các hội thành viên, tạo môi trường hoạt động dân chủ, tôn trọng tự do sáng tạo trong nghiên cứu, trao đổi học thuật để người trí thức tự giác tham gia các hoạt động của hội, đóng góp thiết thực vào việc giải quyết những vấn đề đã và đang nảy sinh từ thực tiễn cuộc sống, những chủ trương, nhiệm vụ, giải pháp mà Đại hội Đảng các cấp đã đề ra; đồng thời làm tốt việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các hội thành viên và đội ngũ cán bộ khoa học, công nghệ.

Thứ hai, bám sát các chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước và nhiệm vụ chính trị của tỉnh, nhất là các nội dung về xây dựng đội ngũ trí thức, phát triển khoa học công nghệ được nêu trong Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XIX, phấn đấu sớm đạt được mục tiêu phát triển mạnh mẽ khoa học và công nghệ, làm cho khoa học và công nghệ thực sự là động lực quan trọng nhất để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, kinh tế tri thức, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế, bảo vệ môi trường, bảo đảm quốc phòng, an ninh. Tiếp tục quan tâm đến việc phát triển nguồn lực chất lượng cao, đặc biệt là đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý giỏi, đội ngũ cán bộ khoa học, công nghệ, lao động lành nghề.

Thứ ba, bám sát các mục tiêu, định hướng lớn của tỉnh để định hướng hoạt động nghiên cứu khoa học, công nghệ; xây dựng các diễn đàn, tạo các sân chơi khoa học, khuyến khích, động viên, cổ vũ, phát huy tinh thần dân chủ, tính năng động, sáng tạo, hoài bão của đội ngũ trí thức trong hoạt động nghiên cứu khoa học. Chú trọng vào việc nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, đổi mới thiết bị, bảo vệ môi trường, cung cấp thông tin thị trường, quản trị doanh nghiệp…; nâng cao chất lượng các giải thưởng, hội thi sáng tạo khoa học và công nghệ; phát hiện, tôn vinh các tập thể, cá nhân tiêu biểu trong hoạt động sáng tạo khoa học và công nghệ. Khuyến khích các hội thành viên, các nhà khoa học tham gia tích cực và có hiệu quả vào việc tư vấn, phản biện, giám định xã hội, góp phần nâng cao chất lượng các chương trình, đề án và những chính sách do Tỉnh uỷ, HĐND, UBND tỉnh ban hành; đồng thời thể hiện trách nhiệm xã hội của đội ngũ trí thức tham gia đóng góp trí tuệ vào các chủ trương, chính sách và các đề án lớn, quan trọng của cấp uỷ, chính quyền các cấp trên địa bàn tỉnh.

Thứ tư, tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Liên hiệp và các hội thành viên, xây dựng tổ chức Hội vững mạnh để thực sự là chỗ dựa tin cậy của đội ngũ trí thức khoa học và kỹ thuật tỉnh nhà. Chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ lãnh đạo, trước hết là Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, Thường trực và người đứng đầu các hội thành viên và Liên hiệp hội - phải là những người có trách nhiệm, nhiệt tình, có uy tín, có năng lực tập hợp đoàn kết, quy tụ hội viên. Quan tâm làm tốt chức năng cầu nối giữa đội ngũ trí thức với các cấp ủy Đảng, chính quyền; vừa giúp các cấp ủy Đảng, chính quyền thực hiện công tác vận động trí thức, vừa thường xuyên phản ánh tâm tư, nguyện vọng của đội ngũ trí thức với Đảng và chính quyền. Thực hiện tốt nhiệm vụ vận động trí thức sát cánh cùng các đoàn thể khác không ngừng tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân, trên cơ sở liên minh chiến lược giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức.

Thứ năm, xây dựng đội ngũ trí thức là trách nhiệm chung của toàn xã hội, của cả hệ thống chính trị, trong đó trách nhiệm của Ðảng và Nhà nước giữ vai trò quyết định. Vì vậy, cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các ngành cần thường xuyên tiếp xúc, gặp gỡ, tham vấn và đối thoại trực tiếp với đội ngũ trí thức,  vận dụng các hình thức linh hoạt, động viên, khuyến khích đội ngũ tri thức hăng say nghiên cứu, cống hiến trí tuệ trong công cuộc xây dựng quê hương, đất nước; đồng thời, lãnh đạo, chỉ đạo, giúp đỡ, tạo điều kiện để Liên hiệp hội và các hội thành viên phát huy tốt vai trò, trách nhiệm của mình, đóng góp nhiều hơn nữa cho sự phát triển chung của tỉnh./.