(Thanhhoa.dcs.vn): Tại Hội nghị gặp gỡ doanh nghiệp năm 2023, đại diện các doanh nghiệp đã kiến nghị UBND tỉnh có ý kiến với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam sớm có chính sách hỗ trợ lãi suất trực tiếp, giảm lãi suất đối với cả nguồn vốn vay hiện tại và vốn vay mới, mức giảm lãi suất xuống còn 4,0 - 4,5%, thay vì mức lãi suất quá cao như hiện nay.
Ngày 19/6/2023, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có Công văn số 4764/NHNN-CSTT trả lời kiến nghị; cụ thể như sau:
1. Về chính sách lãi suất:
Thời gian qua, thực hiện chủ trương của Quốc hội, chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về giảm lãi suất cho vay nhằm tháo gỡ khó khăn cho nền kinh tế, doanh nghiệp và người dân, Ngân hàng Nhà nước đã điều chỉnh giảm liên tục 04 lần các mức lãi suất điều hành với mức giảm 0,5-2,0%/năm, trong bối cảnh lãi suất thế giới tiếp tục tăng và neo ở mức cao. Việc liên tục điều chỉnh giảm các mức lãi suất điều hành (Ngân hàng Nhà nước là một trong những ngân hàng trung ương đầu tiên trên thế giới điều chỉnh giảm lãi suất điều hành) là giải pháp linh hoạt, phù hợp với điều kiện thị trường hiện nay để hỗ trợ quá trình phục hồi tăng trưởng kinh tế theo chủ trương của Quốc hội và Chính phủ, qua đó tiếp tục định hướng giảm mặt bằng lãi suất cho vay của thị trường, tăng khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và người dân, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Đồng thời, Ngân hàng Nhà nước thực hiện nhiều biện pháp để giảm lãi suất cho vay như: khuyến khích tổ chức tín dụng tiết giảm chi phí để giảm mặt bằng lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh; làm việc với các ngân hàng thương mại (NHTM) đề nghị tiếp tục giảm lãi suất tiền gửi và cho vay nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, người dân và nền kinh tế phục hồi sản xuất kinh doanh trong tháng 02 và tháng 5/2023... Theo đó, các NHTM đã chủ động điều chỉnh và triển khai việc giảm lãi suất cho vay đối với khách hàng.
Về mức lãi suất 4,0 - 4,5%/năm như đề xuất của các doanh nghiệp: Hiện Ngân hàng Nhà nước quy định lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng đồng Việt Nam của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài (TCTD) đối với khách hàng là 4%/năm. Theo đó, khách hàng được TCTD đánh giá là có tình hình tài chính minh bạch, lành mạnh sẽ được vay vốn với mức lãi suất nêu trên nhằm đáp ứng một số nhu cầu vốn theo quy định tại Thông tư 39/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 (gồm các lĩnh vực như: nông nghiệp, nông thôn; xuất khẩu; doanh nghiệp nhỏ và vừa; công nghiệp hỗ trợ; doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao). Với chính sách lãi suất như trên nhằm hỗ trợ, tạo điều kiện cho người dân, doanh nghiệp giảm chi phí vốn vay, tăng khả năng tiếp cận vốn vay đối với một số lĩnh vực ưu tiên của Chính phủ.
Hiện nay, lãi suất cho vay đang trong xu hướng giảm (lãi suất cho vay bình quân của các giao dịch phát sinh mới của các NHTM giảm khoảng 1,0%/năm so với cuối năm 2022). Với tác động của độ trễ chính sách sau những lần điều chỉnh giảm lãi suất điều hành của Ngân hàng Nhà nước và các TCTD cũng đưa ra cam kết giảm lãi suất cho vay đối với dư nợ hiện hữu và các khoản cho vay mới (như: NH Vietcombank cam kết giảm đến 0,5%/năm cho toàn bộ khoản vay của khách hàng cá nhân và doanh nghiệp áp dụng từ ngày 01/5/2023 đến 31/7/2023, NH Agribank giảm tối thiểu 0,5%/năm so với lãi suất đang áp dụng đối với dư nợ trung dài hạn VNĐ hiện hữu áp dụng từ ngày 05/5/2023 đến 30/9/2023...) nên dự kiến mặt bằng lãi suất cho vay sẽ tiếp tục giảm trong thời gian tới.
Thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục theo dõi sát diễn biến tiền tệ trong nước, quốc tế, dự báo lạm phát và lãi suất thị trường để điều hành lãi suất phù hợp với cân đối vĩ mô, lạm phát và mục tiêu chính sách tiền tệ; Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục có các giải pháp khuyến khích các TCTD tiết giảm chi phí để giảm mặt bằng lãi suất cho vay nhằm hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh.
2. Về chính sách hỗ trợ lãi suất từ ngân sách nhà nước đối với khoản vay của doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh thuộc một số lĩnh vực theo Nghị định số 31/2022/NĐ-CP ngày 20/5/2022 của Chính phủ:
Ngày 11/01/2022, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 43/2022/QH15 về chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội; ngày 30/01/2022, Chính phủ ban hành Nghị quyết 11/NQ-CP về Chương trình phục hôi và phát triển kinh tế - xã hội và triển khai Nghị quyết 43/2022/QH15 của Quốc hội. Theo đó, Quốc hội, Chính phủ đã phê duyệt chính sách hỗ trợ lãi suất từ ngân sách nhà nước 2%/năm (tối đa 40.000 tỷ đồng) trong 2 năm 2022-2023 thông qua hệ thống các NHTM đối với khoản vay của doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh trong một số ngành, lĩnh vực. Thực hiện nhiệm vụ được giao, Ngân hàng Nhà nước đã trình Chính phủ ban hành Nghị định số 31/2022/NĐ-CP ngày 20/05/2022 về hỗ trợ lãi suất từ Ngân sách Nhà nước đối với khoản vay của doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh; Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư số 03/2022/TT-NHNN ngày 20/5/2022 về việc hướng dẫn NHTM thực hiện hỗ trợ lãi suất theo Nghị định số 31/2022/NĐ-CP. Cụ thể:
- Đối tượng được hỗ trợ lãi suất là các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh có mục đích sử dụng vốn vay: (i) thuộc một trong các ngành đã được đăng ký kinh doanh: hàng không, vận tải kho bãi, du lịch, dịch vụ lưu trú, ăn uống, giáo dục và đào tạo, nông nghiệp, lâm nghiệp và thuỷ sản, công nghiệp chế biến, chế tạo, xuất bẩn phần mềm, lập trình máy vi tính và hoạt động liên quan, hoạt động dịch vụ thông tin; trong đó có hoạt động xây dựng phục vụ trực tiếp cho các ngành kinh tế nói trên nhưng không bao gồm hoạt động xây dựng cho mục đích kinh doanh bất động sản quy định tại mã ngành kinh tế (L) theo Quyết định số 27/2018/QĐ-TTg; (ii) để thực hiện dự án xây dựng nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân, cải tạo chung cư cũ thuộc danh mục dự án do Bộ Xây dựng tổng hợp, công bố.
- Điều kiện được hỗ trợ lãi suất: (i) Khách hàng có đề nghị được hỗ trợ lãi suất, đáp ứng các điều kiện vay vốn theo quy định của pháp luật hiện hành về hoạt động cho vay của TCTD; (ii) Khoản vay được hỗ trợ lãi suất là khoản vay bằng đồng Việt Nam, được ký kết thỏa thuận cho vay và giải ngân trong khoảng thời gian từ ngày 01/01/2022 đến ngày 31/12/2023, sử dụng vốn đúng mục đích theo quy định nêu trên, chưa được hỗ trợ lãi suất từ ngân sách nhà nước theo các chính sách khác; (iii) khoản vay không được tiếp tục hỗ trợ lãi suất: Khoản vay có dư nợ gốc bị quá hạn và/hoặc dư lãi chậm trả; khoản vay được gia hạn nợ.
- Thời hạn và mức lãi suất hỗ trợ: (i) Thời hạn được hỗ trợ lãi suất tính từ ngày giải ngân khoản vay đến thời điểm khách hàng trả hết nợ gốc và/hoặc lãi tiền vay theo thỏa thuận giữa NHTM và khách hàng, phù hợp với nguồn kinh phí hỗ trợ lãi suất được thông báo, nhưng không vượt quá ngày 31 tháng 12 năm 2023; (ii) Mức lãi suất hỗ trợ đối với khách hàng là 2%/năm, tính trên số dư nợ vay và thời hạn cho vay hỗ trợ lãi suất thực tế nằm trong khoảng thời gian quy định tại Nghị định.
Đến cuối tháng 4/2023, doanh số hỗ trợ lãi suất (HTLS) toàn quốc đạt hơn 105.000 tỷ đồng, dư nợ HTLS đạt gần 52.000 tỷ đồng, số tiền đã hỗ trợ cho khách hàng lũy kế từ đầu chương trình đạt hơn 409 tỷ đồng cho 1.938 khách hàng. Trong đó, doanh số HTLS tại tỉnh Thanh Hóa đạt hơn 2.364 tỷ đồng, dư nợ HTLS đạt gần 1.487 tỷ đồng, số tiền đã hỗ trợ cho khách hàng lũy kế từ đầu chương trình đạt gần 10 tỷ đồng cho 201 khách hàng.
3. NHNN đề nghị NHNN Thanh Hóa tiếp tục theo dõi sát diễn biến lãi suất trên địa bàn để có giải pháp, đề xuất phù hợp trong việc triển khai chính sách của Ngân hàng Nhà nước; khuyến khích các TCTD trên địa bàn tiết giảm chi phí để giảm mặt bằng lãi suất cho vay hỗ trợ doanh nghiệp phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh; tăng cường công tác truyền thông các chính sách của Ngân hàng Nhà nước để người dân, doanh nghiệp và TCTD biết và tích cực triển khai.