(Thanhhoa.dcs.vn): Thời gian qua, các cấp, các ngành và địa phương trong tỉnh đã quán triệt nghiêm túc, tập trung thực hiện có hiệu quả các chủ trương, chỉ đạo của Đảng và Nhà nước về hội nhập kinh tế quốc tế; đặc biệt là việc triển khai các Hiệp định thương mại tự do (FTA) như: Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA), Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (UKVFTA) và mới nhất là Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP). Đây là các FTA thế hệ mới với các cam kết toàn diện trên nhiều lĩnh vực, tạo điều kiện thu hút đầu tư, thúc đẩy sản xuất kinh doanh và phát triển mở rộng thị trường; khai thác các ưu đãi để tăng trưởng doanh thu, lợi nhuận trong hoạt động xuất, nhập khẩu.

          Công tác tuyên truyền, phổ biến thông tin được tích cực triển khai, ngay khi các FTA có hiệu lực, UBND tỉnh đã ban hành các kế hoạch thực hiện cụ thể đối với từng FTA để quán triệt nội dung, nhiệm vụ tới các cấp, các ngành, địa phương, đơn vị; khuyến khích cộng đồng doanh nghiệp, người dân chủ động tham gia các hoạt động hội nhập kinh tế quốc tế, khai thác và tận dụng hiệu quả các lợi thế từ các FTA gắn với điều kiện thực tế của tỉnh; tổ chức hội thảo, hội nghị, tập huấn để hỗ trợ các doanh nghiệp, công chức phụ trách lĩnh vực hội nhập nâng cao kiến thức; xây dựng trên 100 tin, bài, phóng sự tập trung sâu vào các FTA thế hệ mới với nội dung, chủ đề đa dạng để phát sóng, đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng. Công tác xây dựng thể chế, cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh được chú trọng thực hiện; thường xuyên cập nhật rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật cho phù hợp với tình hình thực tế trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế; đã chuẩn hóa 186 thủ tục hành chính, sửa đổi, bổ sung 40 thủ tục, bãi bỏ 39 thủ tục, ban hành một số chính sách về khuyến khích đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn; về phát triển công nghiệp, thương mại; về hỗ trợ doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa bằng container… Kỷ luật, kỷ cương hành chính được tăng cường; quy trình xử lý hồ sơ công việc được đổi mới với tỷ lệ số hóa ngày càng cao. Các cấp, các ngành và địa phương cũng triển khai tích cực công tác phát triển nguồn nhân lực phục vụ cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế về kinh tế; tăng cường tư vấn, giới thiệu việc làm, nâng cao chất lượng dự báo và thông tin thị trường lao động nhằm đẩy mạnh xuất khẩu lao động. Năm 2021, toàn tỉnh tạo việc làm cho 67.190 lao động lao động; có khoảng 6.030 lao động được xuất cảnh đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài theo hợp đồng; tuyển sinh 84.458 người, đạt 100,2% kế hoạch, gồm cao đẳng 1.869  người, trung cấp 7.258 người, sơ cấp và dạy nghề dưới 03 tháng 75.331 người; tổ chức công đoàn các cấp tập trung chăm lo việc thực hiện chế độ chính sách đối với người lao động.

          Nhìn chung, các doanh nghiệp hoạt động trên địa bàn tỉnh cơ bản chấp hành nghiêm túc các quy định về xuất xứ theo pháp luật Việt Nam và quy tắc xuất xứ đã cam kết theo các hiệp định; hàng hóa nhập khẩu từ các đối tác là thành viên của các hiệp định được xuất trình chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa tương ứng và được hưởng ưu đãi thuế quan đúng quy định.  Bước đầu, các doanh nghiệp trong tỉnh đã vận dụng tốt các FTA đã ký kết và có hiệu lực để mở rộng thị trường, tạo lợi thế cạnh tranh và xuất khẩu hàng hóa. Năm 2021, dù chịu rất nhiều khó khăn, ảnh hưởng do tác động của đại dịch Covid-19; song, tổng giá trị xuất khẩu ước đạt 5.495,6 triệu USD tăng 41,3% so với cùng kỳ và bằng 124,9% so với kế hoạch, các mặt hàng xuất khẩu chủ lực có nhiều đơn hàng, sản xuất ổn định. Toàn tỉnh có 61 doanh nghiệp xuất khẩu sang thị trường các nước thành viên CPTPP, 52 doanh nghiệp xuất khẩu sang thị trường EVFTA, 5 doanh nghiệp xuất khẩu sang thị trường thành viên UKVFTA. Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa sang thị trường thành viên CPTPP đạt 1,91 tỷ USD, sang thị trường EVFTA đạt 1,64 tỷ USD, sang thị trường UKVFTA đạt 0,33 tỷ USD; trong đó, khối các doanh nghiệp FDI chiếm tỷ trọng trên 67,8% tổng kim ngạch xuất khẩu. Ở chiều ngược lại, toàn tỉnh có 34 doanh nghiệp nhập khẩu từ thị trường CPTPP; 37 doanh nghiệp nhập khẩu từ thị trường EVFTA và 02 doanh nghiệp từ UKVFTA; tổng kim ngạch nhập khẩu năm 2021 từ các nước thành viên thị trường CPTPP, EVFTA, UKVFTA là 1,94 tỷ USD.

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc tham gia thực hiện các hiệp định FTA của các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh vẫn còn tồn tại, hạn chế: Đa số doanh nghiệp có quy mô nhỏ, tính chủ động trong hội nhập kinh tế quốc tế chưa cao; tính liên kết giữa các doanh nghiệp chưa nhiều và hiệu quả còn hạn chế, thiếu doanh nghiệp có vai trò đầu tàu, dẫn dắt tạo lập chuỗi giá trị trong sản xuất. Việc thực hiện và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe, các hàng rào kỹ thuật thương mại vẫn là thách thức lớn cho hàng hóa hàng xuất khẩu của tỉnh do trình độ phát triển thấp hơn đa số các nước thành viên khác thuộc hiệp định. Môi trường đầu tư kinh doanh vẫn còn nhiều “điểm nghẽn”, chưa đáp ứng được yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế; kết cấu hạ tầng kỹ thuật còn thiếu đồng bộ, chưa đáp ứng được yêu cầu của quá trình hội nhập...

Để tiếp tục thực hiện đồng bộ và khai thác hiệu quả các Hiệp định FTA thế hệ mới, trong thời gian tới, tỉnh Thanh Hóa tiếp tục phối hợp, đấu mối chăt chẽ với các bộ, ngành Trung ương hỗ trợ doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế nước ngoài vào đầu tư sản xuất, kinh doanh tại, chế biến hàng xuất khẩu, logistics, cảng biển… và xây dựng cơ sở hạ tầng Khu Kinh tế, các khu công nghiệp, cửa khẩu quốc tế, cảng biển, cụm công nghiệp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho công tác triển khai dự án của nhà đầu tư cũng như thu hút nhà đầu tư mới; tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia các diễn đàn xúc tiến đầu tư, xúc tiến thương mại trong và ngoài nước, nhất là các doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận về cơ chế, chính sách, quy định hội nhập quốc tế về kinh tế.